SEF
Yeni neslin bilmediği hatta duymadığı bir kelime: Sef.
Zaman; adetler, alışkanlıklar ve davranışların da değişmesine şahit olmuştur. Gün geçmez ki daha önce görmediğimiz bir şeyle karşılaşmayalım.
Her geçen zaman, insanoğlunun yaşlanmasıyla birlikte başka alışkanlıklar kazanması da demektir. Kelimelerimiz de öyle.
Yazılı metinler çoğaldıkça halk kültüründe değişiklik olması normal. Ancak bazı değişmeler neredeyse ışık hızında olurken, bazıları da nesilden nesle azalarak geçiyor ve bir yerde sona eriyor. İşte bunlardan biri de “sef” kelimesi.
Ünye’de kırk yaşın altında bilenlerin sayısı oldukça azdır. Çünkü halk ağzı dediğimiz bir kültüre aittir. İmla kılavuzları, İstanbul Türkçesi derken bir de bakmışız ki dedelerimizin söylediği bazı kelimelr unutulmuş yerine yepyeni başka kelimeler gelmiştir.
Bahsi geçen “sef” kelimesi sadece Ünye’de değil Karadeniz Bölgesinde de çok kullanılan bir kelimeydi. Mesela ben Perşembeliyim. Bu kelime bizim köyde kullanıldığı gibi Tirebolu’nun 24 km uzağında bir köyde de kullanılıyor. Yine aynı kelime Ünye’de de kullanıldığını biliyorum.
Şimdi Ünye nere, Tirebolu nere.
Sef kelimesi bizde; yanlış, doğru olmayan, olmaması gibi olmuş olan, yanlışlıkla oldu şeklinde kullanılır.
Sef kelimesindeki yanlışlıkta bir kasıt yoktur. Bir nevi ya dalgınlığa gelen, ya öyle sanılan veya bilinen ama aslı farklı olan bir kelimedir.
Günlerden bir gün Ünye’de Karslı bir öğretmen dalgınlıkla başka bir sınıfa girer. Tabii öğrencilerin elinde de ders programı vardır. Sınıfa başka bir dal öğretmenin girdiğini gören öğrenciler “ Öğretmenim ‘sef’ girdiniz” der. Kendisi Türkçe öğretmeni olan şahıs sınıfa “Ne dediniz?” diye sorar. Sınıftan biri “Sef” girdiniz diye tekrar eder.
Derse sef girmek…
Yani girmesi gereken sınıf yerine başka bir sınıfa girmiş olmak. Bu durum tamamen “sef” bir durumdur.
Öğretmen bu kelime ile ilgili araştırma yapacağını söyler ve sınıftan çıkar. Sınıfa o dersin öğretmeni girer. Yani seflik düzeltilmiştir.
Günümüzde; ister Tirebolu’da, ister Perşembe’de, isterse Ünye’de olsun kaç kişi bu kelimeyi bilir?
Şayet bir kişi bir cümlede kullanıp yazıya geçmediyse zaman içinde unutulup gider. En azından içinde “sef” geçen bir yazı yazayım da belki yarınlarda da bilinir olsun.
Bir seflik yapmadan yazıyı burada bitirelim.